Sevgili öğrenciler bu dersimizde mitoz bölünme nedir | mitoz bölünme evreleri konusunu incelicez örnek soru çözümleri ile konuyu bitirmiş olacağız.

Hücreler Neden Bölünür ?

Hepinizin akla ilk olarak gelecek bir soruyla başlamak istiyorum sorumuz hücreler neden bölünür hücreler meydana getirmek arttırmak ya da canlıda büyüme gelişme ve yenilenmeyi sağlamak üreme hücreleri oluşturmak gibi nedenlerden dolayı bölünmek zorundadır. Hücre bölünmesini için iki yol bulunur bunlar mitoz bölünme ve mayoz bölünme olarak ikiye ayrılır.

Bu yazımızda size mitoz bölünmeyi anlatacağız. Birr dersimizde mayoz bölünmeyi öğrenmiş olacaksınız. Mitoz bölünmeye biraz daha yakından tanıyalım.

Mitoz Bölünme Nedir ?

Mitoz bölünme canlılarda görülür. Çok hücreli canlılarda büyüme gelişme ve yenilenmeyi sağlar. Hayvanlar, bitkiler ve insanlar çok hücreli canlılardır.i Bu canlılarda gördüğünüz bütün bu olaylar mitoz bölünme ile gerçekleşmiş oluyor. Hücrelere hazırlayalım bakteri amip öglena terliksi hayvan gibi canlılar tek hücreli canlılardır. Bu canları vücudu komple bir tek hücreden oluşuyor. Dolayısıyla bu hücre bölündüğünde canlı otomatikman üremiş oluyor yani mitoz bölünme tek hücrelilerde üremeyi sağlıyor. 


Mitoz bolunme evreleri

Bazı çok hücreli canlılar eşeysiz üreme gerçekleştirebiliyor. Mesela deniz yıldızı, gül ya da hidra gibi örnekler vermiş bu konuyu 6 sınıfta kapsamlı bir şekilde anlatmıştık. işte gençler çok hücrelilerde gerçekleşen eşeysiz üreme olayları da yine mitoz bölünme ile sağlanmış oluyor. 

Mitoz Bölünme genel özellikleri nelerdir ?

Vücut hücreleri kısaca canlıların üreme hücrelerinin dışında kalan yani vücudun oluşan hücrelere vücut hücreleri denir. Mesela insanlarda saç. deri yada organlarda bulunan hücreler ya da bitkilerde yaprak kök ve gövde de bulunan hücreler bu canlıların vücut hücreleri oluyor. Yani mitoz bölünme vücut hücrelerinde gerçekleşir. Mitoz bölünme sonucunda bir hücreden iki hücre oluşur.

Mitoz bölünme 8 sınıf

Mitoz bölünmede kromozom sayısını değişir mi ?

Bölünmede kromozom sayısı değişmiyor sabit kalıyor mesela bizim mitoz bölünme geçiren bir hücrenin kromozom sayısı 4 olsun, oluşacak hücrelerinde kromozom sayısı ne olur 4 oluyor yani mitoz bölünme sonucunda kromozom sayısı değişmiyor. 4 kromozomlu bir hücre mitoz bölünme geçirirse yine 4 kromozoma sahip iki hücre oluşur diyebilirsin. Mitoz bölünme sonucunda kromozom sayısı değişmiyor. Mitoz bölünme genetik çeşitliliğe yol açmıyor, bizim mitoz bölünme geçiren hücre mizin kalıtsal özellikleri nasılsa dna dizilimi nasılsa oluşan hücrelerde aynı kalıtsal yapıda oluyor. Yavru hücreler ana hücrenin tıpkısının aynısı mitoz bölünme eşeysiz üremeyi sağlar. örneği tek hücrelilerde bölünme ya da çok hücrelilerde vejetatif üreme ilgilenme yada tomurcuklanma gibi örnekleri gördüğünüzde mitoz bölünme ile gerçekleşir. 

Mitoz bölünme kromozom

Hangi hücreler mitoz bölünme geçiremez ?

Alyuvar hücreleri sinir hücreleri gözde bulunan retina hücreleri üreme hücreleri ve çizgili kas hücreleri mitoz bölünme geçiremez.Yani bölünen yiyorlar aynı şekilde hangi kromozomda olduğu için mesela sperm hücresi ve yumurta hücresi gibi düşünebilirsiniz. Bunlarda yine yapamıyorlar mitoz bölünme geçiremezler. bunlar yine karşılığı 8.sınıf sınavlarında muhakkak çıkacaktır. 

Mitoz bölünme evreleri nelerdir ?

En çok karıştırılan ve zor olduğu düşünülen konu mitoz bölünme evreleridir. LYS gibi liseler bazında sınavlarda çok fazla karşınıza çıkabilir. Olduğuna göre ben bunun kromozom sayısını için göstermek zorundayım. Bildiğiniz gibi her şeyin bir hazırlığı var işte gençler mitoz bölünmenin de hazırlık evresi bulunuyor.

Mitoz bölünme hazırlık evreleri; bu evre hangi evre hazırlık evresi ne oluyor öncelikle hücremiz ve olgunlaşıyor mitoz bölünme sırasında ihtiyacı olan enerji elde ediyor. Şimdi biraz önce öğrenmiştik, mitoz bölünme sonucunda ne olacak iki tane hücre oluşacaktı. Bu iki hücre atılması lazım bu yüzden arkadaşlar bu evrede dna kendini eşleyerek iki katına çıkarıyor. Bölünme sonucunda oluşacak iki hücreye arttırılması gerekiyormuş gayet mantıklı değil mi arkadaşlar kopyalandı ve iki katına çıktı. Kendine eş arıyor. Çekirdeğin içerisinde kromatin iplikleri vardır. Bu kromatin ipliklerin kısalıp kalınlaşması başlıyor ve kromozomlara dönüşüyor x benzeyen yakışıklı yapılarak tanıtımı sağlayan yapının olması lazım bölünme sonucu oluşan aktarılması lazım dağınık olan kromatin iplikleri kısalıp ve böyle kromozomlar sayesinde kalıtsal özellikler rahatlıkla bölünme sonucu çıkan hücrelere paylaştırılmış oluyor. 

Kromozom çekirdeğinin dışa aktarılması;

şimdi kromozomların çekirdeğin dışına çıkması lazım çünkü mitoz bölünme evresinde kromozom çekirdek zarından dışarı çıkar ve çekirdek zarı erir. Bu yerine başka ne oluyor çekirdekçik kayboluyor. Sentrozomların arasında iplikleri oluşmaya başlıyor. Kromozomlar sanki halay çekecek gibi gücünün tam ortasına tek sıra halinde arkadaşlar diziyorlar. Bu evrede bakın iplikleri kromozomların tam ortasında yakalıyor neden yakaladığını şimdi alacaksınız.

 Bir sonraki evrede iplikleri kromozomların gözünün yaşına bakmadan onları ortadan ikiye koparıyor artık bu yapıların ediyoruz kardeş kromatitler diyoruz. Mitoz bölünmenin bu evresinde kardeş kromatitler hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilmeye başladı bir kromozomda iki tane kardeş kromatit var ya da taştan düşürür iki tane kardeş kromatit bir araya gelerek bir tane kromozomu oluşturur diyebiliriz arkadaşlar daha sonra olacak daha sonra sanki eskiye doğru bir dönüş olacak şu kardeş kromatitler yeniden ipliksi kromatin iplikleri dönüş ücret çekirdek zarı yeniden oluşur ve iyilikleri biz zaten çekirdek bölünmesi gerçekleşmişti.

Sitoplazma bölünmesi 

Sitoplazma bölünmesi başlıyor plazma neydi hücrenin içini dolduran yarı akışkan sıvı ile bundan sonra artık sitoplazma bölünmesi de bitiyor ve iki hücremiz oluşmuş oluyor. 4 kromozomlu hücre vardı bu hücre mitoz bölünme geçirdi yine 4 kromozomlu ve aynı kalıtsal özelliklere sahip 2 tane hücre oluşturdu. 


Dna kalıtsal özellikleri taşıyan yapı ile bu yapının olması lazım bölünme sonucu oluşan hücreler arttırılması lazım kendini ekildikten sonra kromatin iplikler kromozomları oluşturmuştu, bu sayede tanıtımı ile ilgili yaparak hücre aktarılması daha kolay oldu. Sırasıyla bölünmesi ardından da gerçekleşti aynı kalıtsal özelliklere sahip 2 yeni hücre oluşur ve mitoz bölünme olayı bu kadar dikkat etmeniz gereken gereken bir nokta daha var.

Sitoplazma bölünmesinin sağlıyor diyebiliriz şimdi de canlılarda mitoz bölünme ile gerçekleşen olaylara bazı örnekler verelim;

  • İnsanlarda büyüme ve gelişme mitoz bölünme ile sağlanır. ya da bir kemiğin kırıldığını düştü bu kemiğin onarılması mitoz bölünme ile sağlanır.
  • Organlar kendini tamamlayabiliyor mesela kertenkele düşür kertenkelenin kuyruğu koptuğunda zamanla yeni kuyruk oluşuyor i̇şte bu olayı sağlayan şey mitoz bölünmedir. 
  • Mitoz bölünme saçlarımızın uzaması, kesik ve yaraların iyileşmesinde etkilidir
  • Bakteri gibi tek hücreli canlıların çoğalması mitoz bölünme sayesinde gerçekleşir. Bitkilerde boyunca büyüme dalların köklerin uzaması gibi düşünebilirsiniz. gibi olaylar yine mitoz bölünme ile sağlanır. şunu da unutmayın zigotun embriyo ve embriyonun bebeği meydana getirilmesinde yine mitoz bölünme görev alır.

Hücre ve bölünmeler hakkında örnek sorular

Hücre bölünmeleri hakkında örnek sorular çözmek için
https://www.dersderyasi.com/genel/ortaokul-konuanlatimi/hucre-ve-bolunmeler%EF%BB%BF-7-sinif-fen-bilimleri-konu-anlatimi/

(Cevaplarınızı yorum kısmına bekliyoruz)

Mitoz Bölünme Nedir ? | Mitoz Bölünme Evreleri | Mitoz bölünme sınıf

Bir önceki hücre ve bölünmeler yazımıza göz atabilirsiniz